Leestip: hoe droogte het waterbeheer compleet veranderde
Na een extreem droge zomer, blijkt eens temeer dat kunnen omgaan met droogte bittere noodzaak is. Dit is geen heel nieuwe uitdaging, maar wel een waar waterbeheerders steeds vaker mee te maken krijgen. Het heeft ook gezorgd voor verandering in het waterbeheer. In een artikel op de website van Rijkswaterstaat schetsen gepensioneerd rivierhydroloog Bert Veraart en programmamanager Slim WM Bas de Jong hoe het Nederlandse waterbeheer in vijftig jaar tijd veranderde.
De zomer van 1976 staat nog altijd in de meteorologische recordboeken. Deze zomer ligt inmiddels zo ver achter ons dat er geen waterbeheerder meer is die deze periode actief vanuit het werk heeft meegemaakt. Leuk was dan ook dat Bert Veraart, inmiddels met pensioen, via het contactformulier van de Slim WM-website op de lijn kwam met herinneringen en inzichten uit die tijd.
1976: overal watertekort
Het jaar 1976 was vergelijkbaar met 2026, met een combinatie van een uitzonderlijk lange hittegolf en een historisch neerslagtekort. Het verschil is dat er in het IJsselmeer nu veel meer water is opgeslagen dan toen. In het artikel op rijkswaterstaat.nl vertelt Bert Veraart dat er in 1976 overal in Nederland een watertekort was. ‘Zelfs zo erg, dat het leger uitrukte om boeren te helpen met het beregenen van akkers. Er moesten dus maatregelen genomen worden om het water te verdelen. Om dat te doen, moesten we weten hoeveel water het land binnenkwam en waar er nog water was.’ Omdat die kennis er bij Rijkswaterstaat onvoldoende was, gingen Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen meer samenwerken. Dit was de voorloper van de Landelijke Coördinatiecommissie Watertekort (LCW).
Vaste praktijk
In het artikel komen we via de dijkdoorbraak in Wilnis in 2003 uit bij de droge zomers van 2018-2020, 2022 en 2025. De lessen uit 1976 – samenwerken, meer gegevens verzamelen en uitwisselen – zijn inmiddels gelukkig vaste praktijk. Dat komt voor een deel op het conto van Slim Watermanagement. Bas de Jong, programmamanager Slim WM: ‘De Sinterklaasstorm van 2013 bevestigde hoe belangrijk het is om het geheel van het watersysteem te kunnen overzien. En om met dezelfde informatie op hetzelfde moment de juiste beslissingen te kunnen nemen over waterverdeling bij droogte en de afvoer van water bij wateroverlast.’ Slim WM ontstond daarna.
Totstandkoming artikel
Slim Watermanagement speelde dus een mooie rol bij de totstandkoming van dit artikel. Rijkswaterstaat wilde een artikel maken over de droogte en de veranderingen in het waterbeheer. Zij kwamen hiervoor uit bij Slim WM. Wij hielpen Rijkswaterstaat aan interviewkandidaten Bert Veraart en Bas de jong (programmamanager Slim WM).
Meer weten? Lees het artikel op de website van Rijkswaterstaat.